Wednesday, 8 June 2011

Τι είναι ευτυχία

“Έπρεπε να γεράσω , αγόρι μου, για να μάθω τι είναι ευτυχία.
Τελικά ευτυχία είναι ένα ζευγάρι χέρια, δύο χέρια…
Αυτά που θα σε αγκαλιάσουν, θα σε κρατήσουν, θα σε κοιμήσουν, θα σε περιποιηθούν, θα σου μαγειρέψουν, θα σε χαιδέψουν και στο τέλος θα σου κλείσουν τα μάτια.
Τα πολλά χέρια απλά σε κατσιάζουν… Χάσιμο χρόνου. Θα το δείς κι εσύ όσο μεγαλώνεις…

Θανάσης Βέγγος


Monday, 31 January 2011

Φιάλη Προπανίου, Ενημέρωση

Για όσους πιθανών να ενδιαφέρονται: αγόρασα τελικά μια τετράλιτρη φιάλη βουτανίου από μαγαζί που πουλάει έιδη μπάρμπεκιου. Αυτός μού εδωσε και λαστιχακι, σφγιγκτήρες, και μειωτήρα. Τα προσάρμοσα στην φιαλη και στην πυροσφραγίδα και έγινε η δουλειά μου μια χαρά. Δεν χρειάζεται προπάνιο όπως μου είπαν στα μελισσοκομικά ειδη, και το βουτάνιο μια χαρά λειτουργεί. Το προπάνιο κυκλοφορεί μόνο σε μεγάλες φιάλες. Αυτά για όσους έχουν λίγα μελίσσια σαν και εμένα. Αν χρειάζεται κανείς περισσότερες πληροφορίες, μπορεί να μου γράψει στο e-mail μου, και θα τον βοηθήσω ευχαρίστως. Καλή εβδομάδα!

Monday, 3 January 2011

Φιάλη Προπανίου

Καλή Χρονιά σε όλους και στα μελισσάκια μας !!

'Εφτασε η ώρα και δήλωσα τα μελίσσια στην Νομαρχία. Πήρα αριθμό και αγόρασα και πυροσφραγίδα από κατάστημα μελισσοκομικών ειδών. Μετά το πυροσφράγισμα θα ζητήσω έλεγχο και αμέσως μετά θα πάρω το μελισσοκομικό βιβλιάριο μου.
Ως εδώ όλα καλά. Τελικά εκεί που έχω κολλήσει είναι οτι δεν μπορώ να βρω μια απλή φιάλη προπανίου για να την συνδέσω με λαστιχάκι με την πυροσφραγίδα και να κάνω την δουλειά μου. Το practiker και κάτι άλλα καταστήματα με εργαλεία έχουν μόνο κάτι κίτρινες φιάλες που παίρνουν το δικό τους φλόγιστρο και έτσι δεν μπορώ να τις συνδέσω με την πυροσφραγίδα.

Αν κανείς γνωρίζει καποιο κατάστημα στην περιοχή της Αθήνας, παρακαλώ πολύ ας μου γράψει στα σχόλια. Είμαι σίγουρος ότι οι απαντήσεις θα βοηθήσουν και άλλους στο μέλλον.

Friday, 3 December 2010

Φθινοπωρινές Παραφυάδες

Στην φωτογραφία φαίνονται τέσσερα μελισσάκια σχεδόν κολλημένα μεταξύ τους. Αυτό δεν είναι πολύ καλό κάποιος θα πει από πλευρά παραπλάνησης, ευκολίας στις επιθεωρήσεις κτλ. Ωστόσο, αυτό είναι μια "έκδοση" από αυτό που λέγεται «μέθοδος της βεντάλιας». Εκεί υπήρχαν δύο αρκετά δυνατά μελίσσια στην θέση που οριοθετείτε από τις δύο τσιμεντόπλακες. Το ένα είχε γριά βασίλισσα και είχε μπει στην διαδικασία αντικατάστασης. Το άλλο είχε καλή βασίλισσα.


Στα τέλη Σεπτεμβρίου το δεύτερο (με την καλή βασίλισσα) μεταφέρθηκε σε νέα θέση.
Από διώροφο έγινε μονό, και οι κηρήθρες του ορόφου με αρκετό μέλι και χωρίς μέλισσες μοιράσθηκαν στις τέσσερεις παραφυάδες. Οι συλλέκτριες του επέστρεψαν σιγά σιγά στην αρχική θέση και μπήκαν σε μια από τις παραφυάδες. Το πρώτο διαλύθηκε στις τέσσερεις παραφυάδες. Όταν τελείωσα αυτές είχαν γόνο (από δύο πλαίσια σε κάθε μία), μέλι, αρκετές μέλισσες και από τα δύο αρχικά μελίσσια, και από μία βασίλισσα σε κλουβάκι που είχα αγοράσει. Τροφοδότησα με ένα δίκιλο ζαχαροζύμαρο τις παραφυάδες και το μελίσσι που απομάκρυνα.

Την άλλη μέρα με προσοχή άνοιξα το πορτάκι από τα κλουβάκια έτσι ώστε να μπορέσουν οι μέλισσες να φάνε το μικρό κομάτι ζαχαροζύμαρο που εμποδίζει την ελευθερία της βασίλισσας. Μετά από μία μέρα οι μέλισσες έχουν συνηθίσει την μυρωδιά της νέας βασίλισσας και την δέχονται καλύτερα. Τροφοδότησα πυκνό σιρόπι για να μην ξινίζει. Μετά από μια εβδομάδα άνοιξα τις παραφυάδες. Σε όλες οι βασίλισσες γεννούσαν. Οι δύο είχαν αδικηθεί από πληθυσμό, καθώς φυσικά oι περισσότερες συλλέκτριες είχαν πάει στις δύο που ήταν πιο κοντά στις αρχικές θέσεις. Οι πιο αδύνατες πήραν ακόμα ένα πλαίσιο ψημένο γόνο.

Όλες τώρα έχουν πάρει τον δρόμο τους, έχουν δυναμώσει αρκετά και περιμένω να ξεχειμωνιάσουν καλά έχοντας και νεαρή βασίλισσα. Έχω αμφιβολίες μόνο για μία, καθώς η γέννα της βασίλισσας δεν είναι τόσο στρωτή αλλά με κενά δείγμα ότι η βασίλισσα ίσως δεν είναι καλή.

Είναι η πρώτη φορά που έκανα φθινοπωρινές παραφυάδες. Μέχρι τώρα έκανα μόνο την άνοιξη. Παρακάτω παραθέτω κάποια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που σκέφτομαι σε σχέση με τις ανοιξιάτικες παραφυάδες:

Πλεονεκτήματα
• Τις παραφυάδες πάντα τις αρχίζω αδύναμες , ειδικά την άνοιξη (1-2 γόνους, τέσσερα πλαίσια συνολικά) και δεν υπάρχει περίπτωση να πάρω μέλι από αυτές. Αντίθετα τις τροφοδοτώ από Απρίλη μέχρι να γίνουν με δέκα χτισμένα πλαίσια (Ιούνη). Μήπως δεν χρειάζεται, και η καλύτερη πρακτική είναι να εκμεταλλεύεται κανείς όλα τα μελίσσια που ξεχειμωνιάζουν παραγωγικά, και μέσα Σεπτέμβρη να χωρίζει αυτά που έχουν γριά βασίλισσα για αύξηση/αντικατάσταση?
• Ούτε πολλές τροφοδοτήσεις, ούτε ανάγκη για χτίσιμο νέωνπλαίσίων αφού αυτά αυτήν την εποχή περισσεύουν καθώς τα μελίσσια έχουν συρρικνωθεί. Έχω παρατηρήσει ότι τα πλαίσια χτίζονται πιο όμορφα και γρήγορα σε δυνατά μελίσσια την εποχή της αφθονίας(Απρίλιος). Οι παραφυάδες συχνά μισοχτίζουν, κάνουν ανομοιόμορφο χτίσιμο κτλ.
• Πολλαπλασιάζεις τον Σεπτέμβριο και αυτές οι παραφυάδες περιμένεις να γίνουν δυνατά παραγωγικά μελίσσια την ¨άνοιξη έχοντας και νέα βασίλισσα με μειωμένη τάση σμηνουργίας.

Μειονεκτήματα

• Απαραίτητη η αγορά έτοιμης βασίλισσας, ενώ αυτό δεν είναι απαραίτητο την Άνοιξη. Αυτό έχει και μια άλλη παράμετρο καθώς όπως είχα γράψει παλιότερα προσπαθώ να κάνω επιλογή γενετικού υλικού και φυσικά αυτό δεν μπορεί να γίνει όταν αγοράζεις βασίλισσες.
• Αν ο καιρό χαλάσει νωρίς (πολύ σημαντικό) οι παραφυάδες δεν προλαβαίνουν να αναπτυχθούν για ξεχειμώνιασμα
• Παρατήρησα ότι οι παραφυάδες κρατάνε πολύ γόνο τέλη Νοέμβρη και ίσως συνεχίσουν όλο το χειμώνα. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα όταν έρθουν τα κρύα , ενώ είναι πιο δύσκολη η καταπολέμηση της βαρρόα.

Thursday, 11 November 2010

Το Καζάνισμα

Πρακτικά οτιδήποτε γλυκό μπορεί να μετατραπεί σε οινόπνευμα μέσω της αλκοολικής ζύμωσης. Μιας διαδικασίας κατά την οποία η γλυκόζη μετατρέπεται σε αλκοόλ με την βοήθεια μικροοργανισμών (ζύμες).

Τα πιο γνωστά αλκοολούχα ποτά (ουίσκι, βότκα) παράγονται μέσω απόσταξης (συχνά διπλής ή τριπλής) του υλικού (δημητριακά) στο οποίο έχει ολοκληρωθεί η ζύμωση.
Στην Ελλάδα το ούζο αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση, αφού το οινόπνευμα που περιέχει δεν είναι αποτέλεσμα ζύμωσης άλλα προστίθεται αυτούσιο στον αποστακτήρα μαζί με γλυκάνισο και άλλα μυρωδικά. Ωστόσο, τα πιο γνωστά ελληνικά παραδοσιακά αποστάγματα (τσίπουρο, τσικουδιά, κρητική ρακή) παράγονται αφού αφεθούν τα στέμφυλα (απομεινάρια του «πατήματος» των σταφυλιών η ολόκληρα τα σταφύλια αφού συνθλιβούν) να ζυμωθούν και μετά γίνει απόσταξη.

Σήμερα θα ήθελα να σας παρουσιάσω ένα ίσως μοναδικό απόσταγμα που παραδοσιακά παράγεται στο χωριό μου. Το απόσταγμα αυτό λέγεται «σούμα» ή ρακί, και το προϊόν της διπλής απόσταξης «μετάψημα» ή «μετάβγαλμα».

Η βάση λοιπόν για αυτό το πότο είναι τα σύκα.

Το χωριό μου στην Χίο λέγεται ‘Άγιος Γεώργιος, αλλά συχνά αναφέρεται σαν «Συκούσης». Η αιτία είναι προφανής και έχει να κάνει με τον μεγάλο αριθμό από δέντρα συκιάς που είναι φυτεμένα στην περιφέρεια του χωριού. Τα σύκα ωριμάζουν συνήθως τον Αύγουστο οπότε και τρώγονται σαν φρούτο, υπέροχα ειδικά πρωί πρωί απευθείας από το δέντρο…. Όσα δεν φαγωθούν έτσι θα «ξεραθούν» δηλαδή θα κιτρινίσουν και θα πέσουν από το δέντρο. Οι νοικοκύρηδες τουλάχιστον παλιότερα θα τα μαζέψουν και θα τα απλώσουν στον ήλιο για να στεγνώσουν στις ταράτσες των σπιτιών. Τα μεγαλύτερα και ωραιότερα γίνονται «καβούρια» (φουρνίζονται για ώρα μέχρι να γίνουν σκληρά και μυρωδάτα), παστελαριές (ενώνονται δυο μαζί αφού εσωτερικά παίρνουν μια γενναία δόση κανέλα με σουσάμι), ή γίνονταν «πατητά». Οι σοκολάτες για τα παιδιά μια άλλης εποχής.

Αυτά που έμεναν/μένουν παίρνουν το δρόμο για το καζάνι για να γίνουν ρακί.
Τα σύκα σε πρώτη φάση τοποθετούνται σε βαρέλια που γεμίζονται με νερό. Προστίθεται μια ποσότητα "μαγιάς" καισε αυτήν την φάση αρχίζει η ζύμωση. Είναι τα «βράσιμο» όπου τα ζάχαρα του σύκου γίνονται οινόπνευμα, με ταυτόχρονη αποβολή διοξειδίου του άνθρακα το οποίο εμφανίζεται σαν φυσαλίδες στην επιφάνεια το βαρελιού τις πρώτες ειδικά μέρες. Εξού και η έκφραση τα «σύκα βράζουν». Μετά από την πρώτη εβδομάδα οι φυσαλίδες δεν είναι ορατές πια, αλλά αυτοί που έχουν τα καζάνια καταλαβαίνουν ότι η ζύμωση συνεχίζεται, γιατί όταν βάλουν το αυτί τους πάνω από το βαρέλι μπορούν ακόμα να ακούσουν το ψίθυρο του βρασμού. Μετά από περίπου είκοσι ήμερες η διαδικασία ολοκληρώνεται και τα σύκα είναι έτοιμα για καζάνισμα (απόσταξη). Η ολοκλήρωση της ζύμωσης επιβεβαιώνετε και με ένα ειδικό όργανο που μετράει τα σάκχαρα του μείγματος. Αυτά πρέπει να έχουν πέσει πολύ χαμηλά για να αρχίσει το καζάνισμα.

Τα σύκα μπαίνουν στον άμβυκα. Μαζί με αυτά μπαίνει και ότι μυρωδικό μπορεί κανείς να φανταστεί ανάλογα με το γούστο και το μεράκι του κάθε νοικοκύρη: μαστίχα (τι άλλο για Χίο μιλάμε), γλυκάνισο, φλούδες πορτοκαλιού, μήλα, μανταρίνια κα.
Η φωτιά από κάτω δυνατή από πευκίσια ξύλα, εξατμίζει το οινόπνευμα με τα αιθέρια έλαια από τα μυρωδικά και φυσικά το νερό. Ο ατμός μεταφέρεται με χαλκοσωλήνα μέσα από μια δεξαμενή με νερό όπου ψύχεται και η σούμα βγαίνει σίγα σιγά από την έξοδο του χαλκοσωλήνα.

Το πρώτο ρακί (η "πρωτιά"), είναι πολύ δυνατό, παλιότερα μάζευαν 1-2 λίτρα και τα κρατούσαν για εντριβές στην θέση του καθαρού οινοπνεύματος. Το απόσταγμα τρέχει μέχρι οι οινοπνευματικοί βαθμοί (γράδα) γίνουν 16-18. Τότε η απόσταξη σταματάει και μπαίνει η επομένη καζανιά. Το μετάβγαλμα γίνεται όταν η σούμα ξαναμπεί στο καζάνι σκέτη, με νέα μυρωδικά. Οι οινοπνευματικοί βαθμοί τώρα γίνονται 30-40 (δυναμίτης), και τα αρώματα πλημυρίζουν.
Τα απεσταγμένα σύκα αργότερα θα πεταχτούν σε χωράφι αφού είναι άριστο λίπασμα.

Τώρα ποια οι περισσότεροι δεν παράγουν τα σύκα που καζανίζουν. Τα αγοράζουν και μάλιστα ποσότητες έρχονται από την Καλαμάτα και την Κύμη. Θα μου πείτε και γιατί δεν αγοράζουν έτοιμη σούμα. Η απάντηση είναι ότι καθένας θέλει να κάνει την δική του ιδιαίτερη σούμα με τα μυρωδικά που θέλει, ενώ το καζάνισμα είναι μια ιδιαίτερη και ευχάριστη διαδικασία που συχνά συνοδεύεται από μεζεδάκια στα κάρβουνα, φρέσκια ζέστη ακόμα σούμα τα κρύα βραδινά του φθινοπώρου, και μια παρέα σπάνια με ιστορίες του χωριού που μένουν στο μυαλό.

Αν κανείς είναι γνώστης ότι παρόμοιο απόσταγμα από σύκα γίνεται και άλλου παρακαλώ ας το γράψει στα σχόλια. Πάντα αναρωτιόμασταν στο χωριό αν η «σούμα» μας γίνεται και άλλου.
Οι φωτογραφίες είναι από το καζάνι του Αντώνη του Μητσού στο χωριό. Ευχαριστώ Αντώνη και… καλά καζάνια.



Εξωτερικές απόψεις του χώρου του καζανιού


Τα σύκα "βράζουν" (ζυμώνονται) στα βαρέλια


Ο άμβυκας, το "καζάνι"


Τα ξύλα


Η Φωτιά


Η δεξαμενή του νερού


Το ρακί τρέχει

Tuesday, 2 November 2010

Επιθεώρηση Οκτωβρίου 2010

Ανάρτηση με καθυστέρηση μερικών εβδομάδων, λόγω φόρτου εργασίας. Ωστόσο «κάλλιο αργά παρά ποτέ» . Τα μελίσσια είναι από αρχές Αυγούστου στα πεύκα. Βέβαια, και αυτό δεν είναι έκπληξη πια για την βόρεια Αττική, τα πεύκα δεν έσταξαν μέλι ή για τη ακρίβεια δεν έδωσαν απολύτως τίποτα. Αυτό είναι κοινό μυστικό , αφού σε περιοχή πού άλλες εποχές είχε εκατοντάδες μελίσσια τώρα είχε μόνο τα δικά μου και κάνα δύο ακόμα επίσης μικρά κοπαδάκια. Έχει να δώσει τουλάχιστον 4 χρόνια το πεύκο, και είναι όντως αρκετά περίεργο αυτό !!




Τώρα θα μου πείτε αφού το ξέρεις γιατί πας εκεί και ταλαιπώρησε και εσύ και τα μελισσάκια. Οι λόγοι είναι βασικά δύο. Ο πρώτος είναι ότι έτσι και αλλιώς όταν σβήσει το όψιμο θυμάρι μέσα με τέλη Ιούλη, δεν υπάρχει τίποτα άλλο για βόσκηση (κάμπο ή Εύβοια δεν έχω δυνατότητα να πάω). Οπότε πάω στα πεύκα μήπως και.... και ότι γίνει. Ο δεύτερος και βασικότερος είναι ότι η περιοχή έχει καλή φθινοπωρινή ανθοφορία- ακονιζιά και κουμαριά- εξασφαλίζοντας ανανέωση του πληθυσμού, αποθήκευση μελιού και τελικά καλό ξεχειμώνιασμα. Συνήθως έτσι γίνεται, αλλά φυσικά άμα δεν τα δούμε όλα είναι σε θεωρητικό επίπεδο. Τα μελίσσια δούλευαν πολύ έντονα σε ρυθμούς που θύμιζαν άνοιξη. Είχε πολύ ωραία μέρα μετά από βροχές και οι μέλισσες το χαιρόντουσαν. Δείτε τα βιντεάκια.
.


Ωστόσο δυστυχώς μετά από καιρό είδα και 2-3 μέλισσες με βαρρόα. Νόμιζα ότι την είχα γλιτώσει, αλλά δυστυχώς αυτό τουλάχιστον προς το παρών φαίνετε να μην γίνεται. Βαρρόα και μέλισσες πάνε μαζί. Βαστάτε κακόμοιρα μέχρι τέλη Νοέμβρη σκέφτηκα !! Τότε θα έχετε ξεγονέψει, και θα ανακουφιστείτε από το τσιμπούρι με την μοναδική θεραπεία της χρονιάς

Thursday, 21 October 2010

Και οι... διάδρομοι έχουν προνόμια

Εντάξει το ξέρω οτι το blog είναι μελισσοκομικό, κάποια πράγματα όμως που διαβάζω με εντυπωσιάζουν τόσο που απλά θέλω να τα μοιραστώ. Έλεος πια δεν αντέχεται τόση αναλγησία και προκλητικότητα......

http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathextra_1_30/09/2010_357552

Ο συνεργάτης του «Κ» πέρασε εβδομάδες στο «ναό» της Δημοκρατίας και κατέγραψε πολλά από αυτά που απαξιώνουν το θεσμό και προκαλούν το κοινό αίσθημα.

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΒΑΦΕΙΑΔΗ
Πρωτοπήγα στη Βουλή, στις 4 Μαΐου, μία μέρα πριν από την ψήφιση του μνημονίου. Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα τεταμένο, βουλευτές, υπάλληλοι και αστυνομικοί ανησυχούσαν μήπως οι διαδηλωτές έσπαγαν τον κλοιό και εισέρχονταν στο κτίριο. Την επόμενη μέρα, κατά τη διάρκεια του συλλαλητηρίου, οι πόρτες κλειδαμπαρώθηκαν και οι επίδοξοι εισβολείς απωθήθηκαν με χημικά αέρια. Στη συνέχεια συνεργεία του δήμου ήρθαν και κλάδεψαν τις μουριές στη Βασιλίσσης Σοφίας. «Διαταγή από τον φρούραρχο, για λόγους ασφαλείας», με ενημέρωσαν όταν ρώτησα. Hδη όμως από τις αρχές του καλοκαιριού, το κλίμα είχε αλλάξει αισθητά και η ηρεμία είχε επανέλθει.
Τα εμπόδια
Απευθύνθηκα αρχικά στο γραφείο Τύπου του προέδρου και στη συνέχεια στον γενικό γραμματέα της Βουλής, Θάνο Παπαϊωάννου. Ζήτησα να μου επιτρέψουν να παρακολουθήσω, συνοδεία φωτογράφου, κάποιες μικρές στιγμές της κοινοβουλευτικής δραστηριότητας αλλά και να με φέρουν σε επαφή με τους επικεφαλής ορισμένων Διευθύνσεων, προκειμένου να αντλήσω κάποια επιμέρους στοιχεία. Από την αρχή προσπάθησαν να μου ορθώσουν εμπόδια. «Φωτογράφος απαγορεύεται από τον κανονισμό να έρθει μαζί σας, θα σας δώσουμε εμείς φωτογράφο, οι βουλευτές δεν επιθυμούν να φωτογραφίζονται στις προσωπικές τους στιγμές», μου ξεκαθάρισαν. Zήτησα να μου υποδείξουν σε ποιο άρθρο του κανονισμού αναφέρεται η απαγόρευση. «Οχι ο κανονισμός, κάποια άλλη διάταξη το απαγορεύει», τα γύρισαν. Ούτε όμως τη διάταξη μπόρεσαν τελικά να βρουν, με αποτέλεσμα να ξεχάσουν τα περί απαγόρευσης.
Καθυστέρησαν υπερβολικά να μου δώσουν τα στοιχεία που ζήτησα, αφήνοντας μάλιστα κάποια ερωτήματα αναπάντητα, όπως για παράδειγμα πόσοι λαμβάνουν βουλευτική σύνταξη και πόσοι από αυτούς παραμένουν βουλευτές, εισπράττοντας ταυτόχρονα και τη βουλευτική αποζημίωση.
«Ούτε ξέρω ούτε θέλω να ξέρω», μου είπε σχετικά ο γενικός γραμματέας. Αναπάντητο έμεινε και το ερώτημα πόσοι από τους δημοσιογράφους που απασχολεί ο τηλεοπτικός σταθμός της Βουλής (με συνολικό προσωπικό περίπου 100 άτομα) καλύπτουν ταυτόχρονα τον κοινοβουλευτικό έλεγχο για λογαριασμό άλλων ΜΜΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το κόστος του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής πλησιάζει για το 2010 τα 6 εκατ. ευρώ, ενώ η τηλεθέασή του είναι μόλις 0,3%.
Περίμενα επί δεκαπέντε μέρες να συναντήσω τον διευθυντή Ανθρωπίνου Δυναμικού, Κώστα Σταματόπουλο (οι υφιστάμενοί του δεν θυμούνταν καλά αν έλειπε στο εξωτερικό για το γάμο της κόρης του ή για την αποφοίτηση του γιου του). Οταν επιτέλους επέστρεψε και τον συνάντησα, μου έδωσε το χέρι του περιχαρής και μου είπε ότι θα έπρεπε να τον συγχαρώ γιατί είχε μόλις βγει σε πρόωρη σύνταξη και κατά συνέπεια θα έπρεπε να απευθυνθώ στον αντικαταστάτη του. Οπως και έκανα, χωρίς όμως αποτέλεσμα, αφού τελικά και εκείνος με παρέπεμψε πίσω στον γενικό γραμματέα.
Το λούστρο
Το κτίριο που στεγάζει το σημερινό κοινοβούλιο κατασκευάστηκε το 1840 ως ανάκτορο του Βαυαρού πρίγκιπα Οθωνα, τον οποίο είχαν επιβάλει ως βασιλιά οι τότε «προστάτιδες δυνάμεις». Παρακολουθώντας κάποια ολιγόλεπτη ξενάγηση μαθητών, που αποτελεί μια καθημερινή «ατραξιόν» και προσθέτει κάποια ζωντάνια στο χώρο, πληροφορήθηκα ότι ο χώρος που φιλοξενεί σήμερα τις συνεδριάσεις της Ολομέλειας ήταν παλαιότερα η αίθουσα χορού και παιγνίων... Λευκό μάρμαρο παντού, ακόμη και στο προαύλιο, όπου σταθμεύουν οι κυβερνητικές λιμουζίνες, ξύλο και δέρμα, χειροποίητα χαλιά και πολλοί πίνακες ζωγραφικής, που αγοράστηκαν σε πλειστηριασμούς τα τελευταία χρόνια, ενόσω βούλιαζε η πραγματική οικονομία της χώρας.
Πίνοντας καφέ...
Η μεγαλύτερη κίνηση μέσα στο κτίριο παρατηρείται στο καφενείο, ιδιαίτερα στην αίθουσα καπνιζόντων, και μπροστά από το ΑΤΜ στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας, όπου σχηματίζονται μόνιμα ουρές. Κάποια κινητικότητα υπάρχει στην αρχή και στην Ολομέλεια, για τα μάτια του κόσμου, όπως και στις συνεδριάσεις των αμειβόμενων επιτροπών (246 ευρώ ανά συνεδρίαση). Σύντομα όμως οι αίθουσες αδειάζουν δραματικά, ενώ αλλεπάλληλες βάρδιες στενογράφων συνεχίζουν να εναλλάσσονται στα έδρανα. Αλλά και οι ελάχιστοι που παρίστανται για κάποιο διάστημα κατά κανόνα δεν παρακολουθούν τον ομιλητή και περιορίζονται σε δημόσιες σχέσεις κάνοντας αστειάκια ή συνομιλούν μέσω κινητού τηλεφώνου για άλλες υποθέσεις, πίνοντας τον καφέ τους. Παρ' όλες δε τις φαινομενικά αγεφύρωτες απόψεις μεταξύ των διαφορετικών συνιστωσών του πολιτικού φάσματος, θα δει κανείς στους διαδρόμους πως όλοι σχεδόν χαριεντίζονται μεταξύ τους. Αλλωστε, τα πολιτικά κόμματα δεν πλήττονται οικονομικά από την κρίση, όπως αποδείχτηκε και μετά την πρόσφατη κυβερνητική απόφαση για αύξηση κατά 30% της ετήσιας κρατικής επιχορήγησής τους, η οποία, από τα 37 εκατ. ευρώ που είχε περιοριστεί θα φτάσει τελικά το 2010 στα 49 εκατ. ευρώ. Συνολικά τα πολιτικά κόμματα χρωστούν 36 εκατ. ευρώ στο ελληνικό Δημόσιο και 245 εκατ. ευρώ στις τράπεζες.
Απολαβές και προνόμια
Το 2010 οι 300 της Βουλής θα μοιραστούν το ποσό των 42,5 εκατ. ευρώ. Συνεπώς ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών τους ανέρχεται σε 10.000 ευρώ. Το 50% της βουλευτικής αποζημίωσης φορολογείται αυτοτελώς και μόνο το υπόλοιπο 50% προστίθεται στα τυχόν άλλα εισοδήματα. Περίπου 35 εκατ. ευρώ θα μοιραστούν μέσα στο 2010 οι συνταξιούχοι βουλευτές ή οι σύζυγοι και οι άγαμες θυγατέρες θανόντων βουλευτών. Αλλο ένα κονδύλι 4,3 εκατ. ευρώ προορίζεται για τις συντάξεις των πρώην πρωθυπουργών. Σημειώνεται ότι για την κατοχύρωση βουλευτικής σύνταξης απαιτούνται μόλις 4 χρόνια, ενώ όσοι έχουν πρωτοεκλεγεί πριν από το 1993 συνταξιοδοτούνται από τα 55 τους χρόνια. Ο πρόσφατος σαρωτικός νόμος για το ασφαλιστικό δεν άγγιξε στο ελάχιστο τους επαγγελματίες της πολιτικής.
Επιπλέον, στους πρώην πρωθυπουργούς αλλά και στους πρώην προέδρους της Βουλής παραχωρούνται γραφεία μέσα στο Κοινοβούλιο, ακόμη και στην περίπτωση που δεν έχουν επανεκλεγεί βουλευτές, όπως είναι η περίπτωση του Κώστα Σημίτη. Τον πιο ευρύχωρο και ηλιόλουστο χώρο στον δεύτερο όροφο, με εξαιρετική θέα στον Εθνικό Κήπο, εξασφάλισε πρόσφατα ο Κώστας Καραμανλής.
Οσοι βουλευτές είναι άνω των 65 χρόνων λαμβάνουν ταυτόχρονα και βουλευτική αποζημίωση και βουλευτική σύνταξη. Οι συνταξιούχοι βουλευτές είναι οι μοναδικοί Ελληνες που έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν παράλληλα και δεύτερη σύνταξη από το επάγγελμα που ασκούν ή ασκούσαν, εφόσον δεν εργάζονται στο Δημόσιο, ή και τρίτη στην περίπτωση που ήταν συνδικαλιστές, πρώην δήμαρχοι ή πρώην νομάρχες (χορηγίες). Μέσα στην τριετία 2010-2012 υπολογίζεται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ότι μπορεί να δοθούν στους συνταξιούχους βουλευτές άλλα περίπου 80 εκατ. ευρώ που διεκδικούν αναδρομικά, λόγω των αναδρομικών αυξήσεων που πήραν πρόσφατα οι δικαστές (έχουν πάρει ήδη το 25%, ενώ το υπόλοιπο 75% θα καταβληθεί το Μάιο του 2011), όταν οι τελευταίοι αύξησαν τους μισθούς τους κατά περίπου 80%. Αποτελεί πάγια μέθοδο η διεκδίκηση εκ μέρους των συνταξιούχων βουλευτών των αυξήσεων που λαμβάνουν οι ανώτεροι δικαστικοί, οι οποίες μετά την τελική δικαίωσή τους επεκτείνονται και στους εν ενεργεία βουλευτές.
Οι βουλευτές δικαιούνται ένα κινητό τηλέφωνο (μέχρι 200 ευρώ μηνιαίως), οκτώ σταθερές γραμμές τηλεφωνίας (μέχρι 12.000 ευρώ), αυτοκίνητο (το μισθώνει η Βουλή με λίζινγκ), δωρεάν διαμονή σε κεντρικό ξενοδοχείο για τους βουλευτές της επαρχίας (70 ευρώ ημερησίως), γραφείο εκτός Βουλής και γραφική ύλη, ταχυδρομική ατέλεια, ατέλεια στις μετακινήσεις με λεωφορεία, σιδηρόδρομο και ακτοπλοΐα, καθώς και 52 αεροπορικά εισιτήρια μετ' επιστροφής για το νομό τους, εφόσον αυτός απέχει περισσότερα από 200 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Εχουν επίσης τη δυνατότητα λήψης άτοκων δανείων από τη Βουλή και χαμηλότοκων από τις τράπεζες. Και βέβαια, κάθε βουλευτής έχει στην υπηρεσία του τέσσερις δημοσίους υπαλλήλους αποσπασμένους και μετακλητούς καθώς και έναν επιστημονικό συνεργάτη, ο οποίος πληρώνεται από τη Βουλή.
Δεν φτάνουν οι καρέκλες...
Εκτός από τους 1.200 αποσπασμένους δημοσίους υπαλλήλους και τους επιστημονικούς συνεργάτες των βουλευτών, άλλοι 1.340, που έχουν προσληφθεί χωρίς διαγωνισμό, ανήκουν στο μόνιμο προσωπικό της Βουλής. «Το θέμα δεν είναι αν θα μας περικόψουν τους μισθούς τώρα, αυτό θα το αντέξουμε. Το θέμα είναι, όταν βγω εγώ σε πέντε χρόνια στη σύνταξη, θα υπάρχει τότε κάτι;» είναι το ερώτημα ενός παλαιού υπαλλήλου στον γ.γ., κατά τη διάρκεια μιας περιήγησης που μου έκανε ο τελευταίος στον πρώτο όροφο. Την τελευταία πενταετία, ο αριθμός των μόνιμων υπαλλήλων διπλασιάστηκε με διακομματική συναίνεση. Οι περισσότεροι είναι συγγενείς πολιτικών, βουλευτών, υψηλόβαθμων δικαστικών και αστυνομικών, ενώ ως υπάλληλοι έχουν προσληφθεί ακόμη και πρώην πολιτικοί, όπως ο πρώην ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Μανώλης Μαυρομάτης.
Αποτελεί κοινό μυστικό πως δεν προσέρχονται όλοι οι υπάλληλοι στην εργασία τους, διότι, αν έρχονταν όλοι, θα εδημιουργείτο το αδιαχώρητο. Περιμένοντας στον προθάλαμο του γ.γ., είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω προσωπικά πως δεν φτάνουν οι καρέκλες. Μόλις έβγαινε κάποιος για τσιγάρο, αμέσως τη θέση του, πάντα πίσω από μια οθόνη κομπιούτερ ακινητοποιημένη στο Facebook, καταλάμβανε ένας άλλος.
Οι 1.340 θα στοιχίσουν το 2010 στο ελληνικό Δημόσιο 54 εκατ. ευρώ. Είναι ενδεικτικό ότι ο νεοπροσλαμβανόμενος στη Βουλή που έχει τελειώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση (π.χ. προσωπικό καθαριότητας) λαμβάνει 1.900 ευρώ καθαρά μηνιαίως. Συνολικά, το 2010, οι υπάλληλοι της Βουλής (μόνιμοι, μετακλητοί, εξωτερικοί συνεργάτες) θα κοστίσουν στο ελληνικό Δημόσιο 106 εκατ. ευρώ.
Πέρα από τους δύο επιπλέον μισθούς (15ο και 16ο), που τελευταία ενσωματώθηκαν με τη μορφή επιδόματος στη βασική αποζημίωση, οι υπάλληλοι της Βουλής απολαμβάνουν μια σειρά από άλλα προνόμια. Είναι χαρακτηριστικό ότι την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή εξαιρέθηκαν από την υποχρεωτική υπαγωγή τους στον κλάδο κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ακόμα και όσοι θα προσληφθούν από το 2011 και μετά. Συνταξιοδοτούνται έπειτα από 28,5 χρόνια υπηρεσίας και λαμβάνουν από το ταμείο αρωγής υπαλλήλων της Βουλής (ΤΑΥΒ) ένα εφάπαξ ίσο με δύο μηνιαίους μισθούς για κάθε έτος ασφάλισης (100.000 - 150.000 ευρώ ο καθένας). Περιέργως, το ΤΑΥΒ καρπώνεται την εκμίσθωση των κυλικείων, του εστιατορίου και των φιλοξενούμενων υπηρεσιών (Εθνική Τράπεζα κ.λπ.), ενώ έχει και τα δικαιώματα της ανακύκλωσης του χαρτιού.
Επίσης, από τη Βουλή μισθοδοτούνται και 74 ειδικοί φρουροί (άγνωστο πού υπηρετούν), ενώ καταβάλλεται και μηνιαίο επίδομα σε όλους τους αστυνομικούς που φρουρούν το Κοινοβούλιο.
Χαμάμ και λάπτοπ
Οταν δημιουργήθηκε σάλος με τη δημοσιοποίηση των προνομίων των υπαλλήλων της Βουλής, οι τελευταίοι τα έβαλαν με τους πάνω από 70 δημοσιογράφους που καλύπτουν το κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ, καταγγέλλοντας ότι τους έχει παραχωρηθεί προσωπικός χώρος στάθμευσης στο υπόγειο γκαράζ της Βουλής και ακόμη ότι σε κάθε εκλογική αναμέτρηση λαμβάνουν δωρεάν από τη Βουλή καινούργιο προσωπικό φορητό υπολογιστή. «Αξιότιμε Πρόεδρε, αυτά τα λιοντάρια δεν ικανοποιήθηκαν όταν τους δωρίσατε δημόσια περιουσία, χαρίζοντάς τους προσωπικό φρουρούμενο χώρο στάθμευσης, δεν ικανοποιήθηκαν όταν τους χαρίσατε προσωπικά λάπτοπ, με χρήματα του σκληρά δοκιμαζόμενου από τα οικονομικά μέτρα Ελληνα φορολογούμενου», γράφει σε ανοικτή επιστολή προς τον Φίλιππο Πετσάλνικο ο συνδυασμός «Εργαζόμενοι εν δράσει».
Και, βέβαια, οι διαπιστευμένοι συντάκτες του κοινοβουλευτικού ρεπορτάζ μπορούν να στέλνουν τα παιδιά τους στον εξαιρετικό παιδικό σταθμό που λειτουργεί στο υπόγειο προς τη μεριά του Εθνικού Κήπου (επειδή έχουν αυξηθεί οι ανάγκες, δημιουργείται κι άλλος σε κτίριο που παραχώρησε στη Βουλή το υπουργείο Πολιτισμού στην Πλάκα) αλλά και να γυμνάζονται στο άρτια εξοπλισμένο γυμναστήριο (διαθέτει μέχρι και χαμάμ) με εννέα γυμναστές στο ιδιόκτητο πλην του ισογείου κτίριο της οδού Μητροπόλεως 1 και Φιλελλήνων, μαζί με τους βουλευτές, τους επιστημονικούς τους συνεργάτες και τους υπαλλήλους της Βουλής.
Ατιμωρησία
Η παραβίαση του συντάγματος και του κανονισμού της Βουλής αποτελεί καθημερινό φαινόμενο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το μνημόνιο στήριξης ψηφίστηκε ως νομοσχέδιο, που απαιτεί 151 βουλευτές, και όχι ως διεθνής σύμβαση, που απαιτεί 180. Και ακόμη πιο χαρακτηριστικό πως την επομένη της ψήφισής του ψηφίστηκε τροπολογία-προσθήκη, βάσει της οποίας οι συμβάσεις δανεισμού ισχύουν από τη στιγμή της υπογραφής τους, χωρίς την προϋπόθεση της κύρωσής τους από το Κοινοβούλιο, ενώ το σύνταγμα προβλέπει πως καμία προσθήκη ή τροπολογία δεν εισάγεται για συζήτηση αν δεν σχετίζεται με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου που ψηφίζεται. Προβλέπει επίσης ότι, αν ένας βουλευτής απουσιάσει αδικαιολόγητα σε περισσότερες από πέντε συνεδριάσεις το μήνα, παρακρατείται υποχρεωτικά για κάθε απουσία το 1/30 της μηνιαίας αποζημίωσής του. Στην πράξη όμως, ενώ τα νομοσχέδια συζητούνται και ψηφίζονται σε άδεια έδρανα, ούτε ένα ευρώ δεν έχει παρακρατηθεί από κανένα βουλευτή. «Δεν έχουν γίνει υπερβάσεις στις απουσίες», με διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ο γενικός γραμματέας.
Την ίδια στιγμή δεν γίνεται κανένας απολύτως έλεγχος στο «πόθεν έσχες» και στους τραπεζικούς λογαριασμούς των βουλευτών, ενώ οι μετοχές, έτσι κι αλλιώς, δεν μπορούν να ελεγχθούν διότι είναι ανώνυμες.
Το πλέον προκλητικό είναι ότι τα αδικήματα των υπουργών παραγράφονται με διαδικασίες εξπρές και οι βουλευτές παραμένουν ατιμώρητοι για όλα τα αστικά και ποινικά αδικήματα που διαπράττουν, επικαλούμενοι την ασυλία τους. Ο περιορισμός της βουλευτικής ασυλίας, που είχε προαναγγείλει στον νέο Κανονισμό της Βουλής ο Φίλιππος Πετσάλνικος, έμεινε στον αέρα, αφού τελικά και πάλι «θα ερευνάται» αν το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται ο βουλευτής συνδέεται με την πολιτική του δραστηριότητα, όπως δηλαδή υποτίθεται ότι γινόταν μέχρι σήμερα...
Ενδεικτικό είναι ότι πολίτης που μήνυσε βουλευτή για εκβιασμό οδηγήθηκε τελικά ο ίδιος στη φυλακή έπειτα από αντιμήνυση που του έκανε ο βουλευτής, ο οποίος, λόγω της ασυλίας, ουδέποτε δικάστηκε.