Τρεις Μελισσοκόμοι Συνελήφθησαν για τη Μεγάλη Φωτιά στο Μαραθόκαμπο Σάμου

Τι είναι αυτό το πράγμα φέτος!!
Δεύτερο κρούσμα όπου φαίνετε υπαίτιος της πυρκαγιάς να είναι μελισσοκόμος/οι.

http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231054332



Προσοχή παιδιά, πέρα από την τεράστια καταστροφή, δυσφημίζετε και ο κλάδος. Θα μας βλέπουν με μισό μάτι όταν κρατάμε καπνιστήρι, άσε που μπορεί να έρθουν τίποτα απαγορεύσεις, και θα είναι και λογικές.

Φτιάχνουμε μια λακκούβα στο έδαφος και ρίχνουμε τυχόν αποκαΐδια τα οποία σκεπάζουμε με χώμα, και μετά τα πατάμε καλά για να σιγουρεύουμε ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος αναζωπύρωσης. Ρίχνουμε και λίγο νερό από πάνω. Ωστόσο, έχω καταλάβει ότι ο μεγαλύτερος ίσως κίνδυνος υπάρχει κατά την διαδικασία που ανάβουμε το καπνιστήρι.
Για αυτό Χίλια μάτια!! Δεν υπάρχει τίποτα πιο θλιβερό από την εικόνα ενός καμένου δάσους. Μακριά από εμάς, αν και κατανοώ οτι καμιά φορά η μοίρα σου παίζει άσχημα παιχνίδια όσο προσεκτικός και αν είσαι.

Θα ήθελα να αναφέρω ωστόσο, ότι από τους καλύτερους φύλακες του δάσους είναι οι μελισσοκόμοι και δη οι επαγγελματίες. Οι μελισσοκόμοι ζούν από το δάσος κυριολεκτικά και μεταφορικά και το αγαπάνε. Ο μεγαλύτερος εφιάλτης τους είναι η φωτιά (και μετά η κλεψιά). Οι μελισσοκόμοι είναι συχνά σε αυτό και άρα μπορούν να προλάβουν/βοηθήσουν περιπτώσεις, ενώ και μόνο με την παρουσία τους μπορεί να δράσουν αποτρεπτικά για κάτι αρχιλαμόγια που ονειρεύονται οικόπεδα.

STOP στην Αλόγιστη Χρήση Φυτοφαρμάκων/Ζιζανιοκτόνων

Η παρακάτω ανάρτηση είναι μια ωραία πρωτοβουλία του καλού συνάδελφου Βασίλη Ξεσφίγγη σχετικά με το απαράδεκτο φαινόμενο το ψεκασμού καλλιεργειών εν καιρώ ανθοφορίας την ακατάλληλη ώρα, προκαλώντας ανυπολόγιστες ζημίες στα μελίσσια και δεν ξέρουμε σε τι ακόμα. Η συγκεκριμένη αναρτήθηκε στο blog : http://melissocosmos.blogspot.com, ενώ η ίδια ή παρόμοιες αναρτήθηκαν σε έναν μεγάλο αριθμό μελισσοκομικών και όχι blog. Ήδη πολλά ηλεκτρονικά ή έντυπα μέσα ενδιαφέρθηκαν και θα προχωρήσουν σε αναδημοσιεύσεις. Παρακαλούμε πολύ όποιοι φίλοι διατηρούν blog να κάνουν μια αναφορά σε αυτήν την προσπάθεια.

"http://melissocosmos.blogspot.com":


Η Δευτέρα 2 Αυγούστου είναι μια πολύ σημαντική ημέρα για την μελισσοκομία.

Είναι η ημέρα που ενώνεται η μελισσοκομική κοινότητα και με μια φωνή λέμε ΟΧΙ στα παράνομα ραντίσματα.

Λέμε ΟΧΙ στην μόλυνση του περιβάλλοντος και του υδροφόρου ορίζοντα.

Με την διαμαρτυρία μας αυτή, δεν υποστηρίζουμε να μην ραντίζουν οι αγρότες μας.

Υποστηρίζουμε όμως να ραντίζουν με ποιο ορθολογικό τρόπο.

Θέλουμε να εφαρμοστούν οι οδηγίες της πολιτείας που ορίζουν, ράντισμα μόνο πριν η μετά την ανθοφορία, ράντισμα μετά την δύση του ηλίου, που δεν πετούν οι μέλισσες, και ράντισμα με όσο το δυνατόν λιγότερο τοξικά φάρμακα.

Ζητάμε από το υπουργείο να λάβει υπόψην του και τους μελισσοκόμους στο νέο νομοσχέδιο που δημιουργεί για τα φυτοφάρμακα.

Ζητάμε από τα ΜΜΕ και από τους Έλληνες και ξένους πολίτες να ενώσουν τις φωνές τους μαζί μας.

Γιατί αυτό το πρόβλημα, είναι πρόβλημα όλων μας.


Υποστηρίζουμε ότι γίνεται αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων κι αυτό κανείς δεν μπορεί να το διαψεύσει.

Θέλουμε επίσης να κάνουμε γνωστό ότι η εμβάπτιση των σπόρων σε νεονικοτινοειδή φάρμακα, έχει σαν αποτέλεσμα οι ουσίες αυτές να μπαίνουν στους ιστούς των φυτών και να καταλήγουν και στο άνθος σκοτώνοντας τις μέλισσες και στους καρπούς των φρούτων καταλήγοντας στο πιάτο μας.

Αυτή η αλόγιστη χρήση, έχει σαν πρώτη καταστροφική συνέπεια την μέλισσα.


Κι επειδή ο κύκλος της ζωής στον πλανήτη είναι σαν αλυσίδα, όταν σπάσουμε έναν κρίκο, τότε αυτομάτως καταρρέει ολόκληρος ο κύκλος.

Όταν πεθάνει η μέλισσα δεν θα υπάρχει επικονιαστής για τα φυτά, αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα τα φυτά και τα αγροτικά προϊόντα να μην παράγουν τις ποσότητες που παράγουν σήμερα, θα έχουν μια μείωση κατά τα 2/3 της σημερινής παραγωγής με αποτέλεσμα ο πληθυσμός του πλανήτη να λιμοκτονήσει.

Κι αν αυτό μοιάζει μακρινό έχουμε τρανά παραδείγματα, από χώρες του εξωτερικού όπου εκεί οι αγρότες παρακαλάνε και πληρώνουν τους μελισσοκόμους να πάνε μέλισσες κοντά σε καλλιέργειες για να υπάρξει σωστή επικονίαση.

Δεν θέλουμε να δούμε την Ελλάδα μας σε αυτή την κατάσταση.

Δεν θέλουμε να δούμε την χώρα μας που αυτή την στιγμή είναι πρώτη στην Ευρώπη σε μελισσοσμήνη να ξεμείνει από μέλισσες, ούτε θέλουμε οι μελισσοκόμοι να εγκαταλείψουν το επάγγελμα στο μέλλον μπροστά σε τόσο σοβαρά προβλήματα.


Δεν θέλουμε η χώρα μας να χάνει έσοδα σε καιρούς χαλεπούς για την οικονομία, λόγο μειωμένης παραγωγής μελιού εξ αιτίας των φυτοφαρμάκων, και φυσικά ούτε και οι μελισσοκόμοι να γίνονται ακόμα φτωχότεροι λόγο της κατάστασης αυτής.

Η χώρα μας είναι τέταρτη σε παραγωγή μελιού στην Ευρώπη και το μέλι μας στο μεγαλύτερο ποσοστό του γίνεται εξαγωγή, εξασφαλίζοντας πολύτιμα έσοδα στο κράτος μας.

Όλα αυτά τα θεωρούμε πολύ σημαντικά και θέλουμε να μπει μια τάξη τώρα.

Θέλουμε να εφαρμοστούν οι νόμοι που ορίζει η πολιτεία τώρα.

Είναι λυπηρό την στιγμή που υπάρχουν οι νόμοι, αυτοί να μην εφαρμόζονται.

Και είναι ακόμα ποιο λυπηρό την στιγμή που οι νόμοι δεν εφαρμόζονται, το κράτος μας να κάνει τα στραβά μάτια και να μην τιμωρεί κανέναν και ποτέ.


Σήμερα εμείς οι μελισσοκόμοι νεότεροι στην πλειοψηφία της κίνησης αυτής, αλλά και παλιοί ενώνουμε τις φωνές μας, χωρίς να κραυγάζουμε, σήμερα δεν κλείνουμε δρόμους, δεν κατεβάζουμε διακόπτες, δεν κάνουμε κακό στην ίδια μας τη χώρα, δεν διώχνουμε τουρίστες εν καιρό οικονομικής κρίσης.

Σήμερα αναδεικνύουμε το πρόβλημα μας, με όμορφο και πρωτότυπο τρόπο.

Σήμερα εμείς οι μελισσοκόμοι που έχουμε άμεση επαφή με την φύση, σας λέμε ότι αυτή κινδυνεύει.

Πρέπει τώρα να μπει ένα τέλος στα παράνομα ραντίσματα πριν να είναι πολύ αργά, πρέπει και στην Ελλάδα να εφαρμοστούν οι νόμοι.

Καλούμε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να παρέμβει και να ρυθμίσει σωστά τα των ραντισμάτων.

Καλούμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος να πάρει θέση.

Καλούμε τα ΜΜΕ της χώρας μας να αναδείξουν το πρόβλημα.

Καλούμε το λαό να κατανοήσει και να στηρίξει την προσπάθεια μας.

Υπενθυμίζουμε τα λόγια του Αϊνστάιν που είπε ότι «όταν εξαφανιστούν οι μέλισσες η ανθρωπότητα θα έχει ακόμα 4 χρόνια ζωής»

Πολίτες της Ελλάδας, πολίτες του κόσμου ας ενώσουμε τις φωνές μας κι ας φωνάξουμε όλοι μαζί.

Σταματήστε να σκοτώνετε τις μέλισσες.

Σταματήστε να δολοφονείτε τη φύση

Δώστε τέλος στα παράνομα ραντίσματα

Τελειώσαμε?

Προσωπικά δηλώνω συγκλονισμένος από τον θάνατο του δημοσιογράφου Σωκράτη Γκιόλια. Συμβόλαια θανάτου με στόχο δημοσιογράφους που θέλουν να αποκαλύψουν τις λαμογιές και τις αμαρτίες διεφθαρμένων, που έχουν φέρει σε αυτήν την κατάσταση αυτήν την ταλαίπωρη χώρα είναι βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας. Είναι να τρομάζει κανείς με τέτοια μαφιόζικα χτυπήματα και τελικά να αναρωτιέται, που πάμε? ή μήπως «τελειώσαμε»? Είναι η κατάσταση αναστρέψιμη πια?

http://troktiko.blogspot.com/

Επιθεώρηση στο όψιμο θυμάρι

Οι φωτογραφίες είναι από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Τα μελίσσια είναι στο όψιμο θυμάρι το οποίο φαινόταν να δουλεύουν με αρκετές μέλισσες ανά φυτό. Οι κυψέλες έχουν 3-7 πλαίσια μέλι με μέσο όρο 4-5 πλαίσια. Πιστεύω ότι μπορεί να βάλουν ακόμα κάνα πλαίσιο, ενώ μέχρι να τρυγήσω θα έχουν ελευθερωθεί και τα στεφανώματα από τον γόνο. Μπορεί αυτή η απόδοση να μην εντυπωσιάζει αλλά για μένα είναι μια ικανοποιητική παραγωγή καi είμαι ευχαριστημένος.



Γενικά το θυμάρι είναι μια δύσκολη νομή και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, ενώ και η έκτασή του στην Αττική ειναι περιορισμένη. Φέτος έκανα για πρώτη φορά μεταφορά στο πρώιμο θυμάρι. Πιστεύω ότι απέδωσε παρόλο που η ανθοφορία κράτησε στην ουσία ένα δεκαήμερο μόνο (το έκαψε ένας καύσωνας μέσα Ιουνίου). Άρα «αγαθά κόποις κτώνται».


Αυτό που αναφέρω παραπάνω είναι πολύ σημαντικό: “ oι κυψέλες έχουν 3-7 πλαίσια μέλι”. Μελίσσια με τους ίδιους χειρισμούς και τις ίδιες μεταφορές έχουν τόσο μεγάλη διάφορα στην απόδοση. Εδώ ίσως έγκειται πως θα καταφέρει ο μελισσοκόμος να πάρει 6-7 πλαίσια και παραπάνω ανά κυψέλη και όχι 3. Για μένα η διαφορά έχει να κάνει τουλάχιστον στις δικές μου κυψέλες με τον γόνο. Μελίσσια με πολύ γόνο αυτήν την εποχή είχαν λιγότερη απόδοση. Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν βασιλικά διαφράγματα με ξεχωριστή είσοδο στο επάνω πάτωμα. Προσωπικά εγώ δεν την πιστεύω αυτήν την πρακτική γιατί θεωρώ ότι 8 πλαίσια γόνος που μπορεί να κρατάει το μελίσσι στην γονοφωλιά είναι ήδη πολύς. Αντίθετα αν η βασίλισσα είναι στον πάνω όροφο υπάρχει ανταγωνισμός μελιού με γόνο και μπλοκάρετε η γέννα καλυτέρα. Δοκίμασα επίσης να βάλω τα πλαίσια με γόνο ανάμεσα σε δυο πλαίσια με σφραγισμένο μέλι. Νομίζω ότι και αυτός είναι καλός τρόπος και θα τον χρησιμοποιήσω περισσότερο του χρόνου καλά να είμαστε.
Φυσικά τα παραπάνω είναι δικές μου σχετικά «άπειρες» απόψεις. Μελισσοκόμοι με πολύ μεγαλύτερη εμπειρία στο θυμάρι σίγουρα μπορεί να έχουν διαφορετικές.

Ιστορικά Στοιχεία για την Μελισσοκομία στο Xωριό μου (2)

Αυτή είναι η δεύτερη και τελευταία ανάρτηση σχετικά με την ιστορία της μελισσοκομίας στην Χίο. Ελπίζω να μην σας κουράσω, ωστόσο πιστεύω ότι όντως ο σωστό τρόπος για να αρχίζει κάνεις κάτι και να προχωράει μπροστά είναι το να κοιτάζει πρώτα πίσω, να μαθαίνει από αυτό, να επισημαίνει λάθη και σωστά του παρελθόντος.

Κάποια στιγμή λοιπόν μεταπολεμικά ήρθαν οι λεγόμενες «Ευρωπαϊκές» κυψέλες. Δεν είμαι σίγουρος πότε ακριβώς έγινε η μεγάλη αλλαγή, ωστόσο στα τέλη της δεκαετίας του 70 όλες οι κυψέλες ήταν πια «νέου» τύπου. Τότε βέβαια (ακόμα και τώρα σε μεγάλο βαθμό) οι κυψέλες δεν ήταν τύπου Αυστραλίας. Υπήρχε εσωτερικό και εξωτερικό καπάκι. Ποιος από τους δύο τύπους είναι καλύτερος? Οι γνώμες διίστανται.

Μελισσοκομική μάσκα ("μουτσούνα" στην τοπική). Αποτελούνταν από ένα σκληρό μεταλικό πλέγμα πάνω στο οποίο προσάρμοζαν ύφασμα, το οποίο άλλαζαν όποτε χρειάζονταν.

Προσωπικά είμαι υπέρ του τύπου Αυστραλίας καθώς πέρα από την ευκολία μετακίνησης θεωρώ ότι οι κυψέλες έχουν καλύτερο εξαερισμό τον Χειμώνα, και την Άνοιξη είναι καλύτερες για την αποφυγή σμηνουργίας. Ωστόσο δεν έχω δουλέψει κυψέλες με εσωτερικό καπάκι οπότε θα ήταν πολύ ενδιαφέρον αν κάποιοι πιο «παλιοί» μελισσοκόμοι σχολίαζαν την χρήση τους.

Εσωτερικό καπάκι με βαλβίδα τροφοδοσίας

Για τις μεταφορές τώρα πια όλοι έχουμε βολευτεί με τους συνδετήρες. Τότε η σύνδεση για μεταφορά ήταν μια αρκετά πιο πολύπλοκη διαδικασία. Αυτή γινόταν με μεταλικά πλαίσια που αγκάλιαζαν όλη την κυψέλη από την βάση μέχρι το εσωτερικό καπάκι. Το εξωτερικό καπάκι αφαιρούνταν κατά την μεταφορά και επανατοποθετούνταν στην νέα θέση της κυψέλης μετά την αφαίρεση του μεταλλικού πλαισίου/συνδετήρα. Ο συνδετήρας έσφιγγε τα μέρη της κυψέλες με δύο μεγάλες βίδες που βίδωναν με τον γνωστό σε όλους «σταυρό» που χρησιμοποιούμε για την αλλαγή λάστιχου στο αυτοκίνητο. Αργότερα το εσωτερικό καπάκι το αντικατέστησε στις μεταφορές ένα ξύλινο πλαίσιο με σήτα για καλύτερο αερισμό των δυνατών κυψελών κατά την μεταφορά.

Σήτα μεταφοράς.

Η Χίος γενικά είναι νησί που ευδοκιμεί εύκολα το πεύκο. Ακόμα και τώρα έχει σημαντικές εκτάσεις σε πευκοδάση, αλλά αρχές της δεκαετίας του 80 είχαν την μεγίστη έκταση, καθώς μεγάλες φωτιές στα τέλη της δεκαετίας κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις, και μάλιστα ίσως τις καλύτερες μελιτοπαραγωγικά. Θυμάμαι που μιλούσαν για χρονιές που οι «μελόπευκοι» έσταζαν μέλι, και οι όροφοι γέμιζαν στο πι και φι.
Ωστόσο εκτός από το Πεύκο υπήρχαν/υπάρχουν σημαντικοί ερεικώνες, αλλά και άλλου είδους σημαντικές μελισοβοσκές (αμυγδαλιές σε μεγάλη έκταση, φασκόμηλο, «αλεκάτη» – η λαδανιά-, λυγαριά, θυμάρι) που έφτιαχναν έναν μικρό μελισσοκομικό παράδεισο.

Τα μελίσσια αρρώσταιναν σπάνια. Λίγη κιμωλίαση μπορεί να εμφανίζονταν, ωστόσο ο μεγαλύτερος φόβος ήταν οι σηψιγονίες, που τότε αντιμετωπίζονταν με αντιβιοτικά (τεραμυκίνη). Μάλιστα τεραμυκίνη κάποιοι έδιναν και προληπτικά στην αρχή της άνοιξης. Οι κυψέλες συνήθως ξεχειμώνιαζαν διώροφες. Έτσι δεν υπήρχε ανάγκη φύλαξης των κηρηθρών. Αν φύλαγαν, τις προφύλασσαν από τον κηροσκώρο καίγοντας θειάφι.

Τροφοδοσία έκαναν σχεδόν αποκλειστικά στην αρχή της άνοιξης, και είχε διεγερτικό χαρακτήρα. Θυμάμαι τον πατέρα μου που έβραζε νερό με ζάχαρη (δεν αναμίγνυαν απλά) για να φτιάξει σιρόπι. Γέμιζε με αυτό πλαστικές σακούλες,τις έδενε και έκανε μερικές τρυπούλες με βελόνα, μετά τοποθετούσε την σακούλα πάνω στο εσωτερικό καπάκι με την τρύπα τροφοδοσίας ανοιχτή, η με ανεστραμμένο το εσωτερικό καπάκι.

Πολλαπλασιασμός γινόταν κυρίως από φυσικές σμηνουργίες. Ένας άλλος πολύ διαδεδομένος τρόπος ήταν το χώρισμα στα δύο των δυνατών μελισσιών. Απλά έβαζαν το δεύτερο όροφο δίπλα στο αρχικό μελίσσι σε μια κινητή βάση, και ένα εσωτερικό και εξωτερικό καπάκι και αυτό ήταν (φροντίζανε να υπάρχει φρέσκος γόνος και στα δύο μέρη). Παραφυάδες όπως φτιάχνουμε τώρα με 3-4 πλαίσια δεν έφτιαχναν, και καλά έκαναν τουλάχιστον για εκείνη την εποχή. Γιατί?

• Ο χωρισμός στα δύο έδινε δύο δυνατά Μελίσσια. Έτσι ήταν πολύ πιο πιθανό η νέα βασίλισσα να βγει καλή, παρά αν έβγαινε από παραφυάδα
• Οι μικρές παραφυάδες θέλουν τάισμα. Τότε δεν υπήρχε η οικονομική δυνατότητα η και η θέληση να ταΐζουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης όπως τώρα. Ζαχαροζύμαρα δεν υπήρχαν.
• Τα δυο μελίσσια αναπτύσσονταν γρήγορα καθώς ήταν ήδη δυνατά έτσι ώστε όταν ανοιγε ο Πευκος (από Αυγουστο) να μπορούν να δώσουν μέλι και τα δυο.

Συστηματική βασιλοτροφία δεν γινόταν.

Με αυτά και με αυτά τα μελίσσια αναπτύσσονταν γρήγορα, και έδιναν πολύ μέλι. Οικογένειες που ήξεραν την μελισσοκομική τέχνη έκαναν πολύ επιτυχημένες χρόνιες. Το μέλι έδινε λοιπόν ένα καλό επιπλέον εισόδημα, γιατί πωλούνταν σε καλή τιμή, ειδικά οι μετανάστες που ερχόταν το καλοκαίρι ήταν μια καλή και σταθερή «αγορά».

Έτσι σιγά σιγά άρχισαν να πολλαπλασιάζονται οι μελισσοκόμοι και τα μελίσσια. Ο καθένας ότι μπορούσε και με ότι γνώσεις μπορούσε να αποκτήσει, ενώ είχαν αρχίσει και κάτι σεμινάρια από γεωπόνους. Αποτέλεσμα, στα μέσα της δεκαετίας του 80 στο χωριό πρέπει να υπήρχαν κοντά στα δυο χιλιάδες μελίσσια. Μην σας φαίνετε πιθανών μικρός αυτός ο αριθμός, για εκείνες τις εποχές ήταν τεράστιος, καθώς όλοι οι μελισσοκόμοι ήταν ερασιτέχνες.

Τρύγος γίνονταν πότε πότε στον ανοιξιάτικο πεύκο. Ωστόσο τις περισσότερες φορές ο πρώτος τρύγος γίνονταν τέλη Αύγουστου, αρχές Σεπτέμβρη με το πρώτο βάρεμα το εργάτη. Συνολικά γίνονταν δυο ή τρεις τρύγοι μέχρι αργά τον Δεκέμβρη.

Και ύστερα. Μέσα με τέλη της δεκαετίας κάτι περίεργο συνέβη. Τα μελίσσια δεν προχωρούσαν, πολλά χανόντουσαν η στην καλύτερη περίπτωση δεν έδιναν μέλι. Σε 2 -3 χρόνια πρέπει να έμειναν στο χωριό μόλις 100-150 μελίσσια. Τα βουνά γέμισαν άδειες κυψέλες. Ήταν άνοιξη και δεν έβλεπες μέλισσα για μέλισσα. Σύντομα μαθεύτηκε ότι αυτό που έφερε αυτόν τον χαλασμό λεγόταν βαροϊκή ακαρίαση.



Αυτοί που είχαν λίγες κυψέλες τις έχασαν στο άψε σβήσε. Οι άλλοι που το έβλεπαν πιο ζεστά έμαθαν για τα πλακάκια. Αυτά ήταν βασικά από γύψο στο οποίο είχε ενσωματωθεί μαλάθειο. Αυτά κάτι έσωσαν ωστόσο και πάλι οι περισσότεροι δεν ήξεραν την ενδεδειγμένη χρήση (πχ όταν ξεγόνευαν τα μελίσσια). Ο πατέρας μου είχε γύρω στα 40 μελίσσια. Σε μια χρονιά έχασε 30. Την άλλη άλλα πέντε και σε συνολικά τρία χρόνια όλα. Δεν θα ξεχάσω ποτέ μια μέρα Μαρτίου, που πήγαμε στο μελισσοκομείο μετά από χιονιά. Ανοίγαμε την μια κυψέλη μετά την άλλη και καθεμία είχε μέσα δυο φούχτες μέλισσες παγωμένες, να καλύπτουν λιγοστό γόνο. Ήταν πραγματικά πολύ θλιβερό θέαμα Γενικά επειδή ίσως είμαι βιοχημικός πιστεύω πολύ σε μερικούς κανόνες στην φύση. Ίσως ο κορεσμός που είχε επέλθει έφερε τελικά την αρρώστια και τον χαμό. Η αλήθεια είναι ότι είναι κάτι που το φοβάμαι και τώρα καθώς οι μελισσοκομικές περιοχές είναι κορεσμένες από μελίσσια με μελισσοκομεία το ένα δίπλα στο άλλο. Ωστόσο σίγουρα οι καιροί έχουν αλλάξει, υπάρχει η επιστημονική γνώση και έρευνα και αυτή με το διαδίκτυο και τα περιοδικά μεταδίδεται γρήγορα. Έτσι πιστεύω ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε καινούργιες καταστάσεις ευκολότερα και πιο αποτελεσματικά. Τέλος πάντων ας μην γινόμαστε προάγγελοι κακών!!

Έμειναν 3-4 μελισσοκόμοι μόνο στο χωριό, και τόσοι είναι ακόμα και τώρα. Μετά ήρθαν οι φωτιές, και τέλος οι ανομβρίες. Εκείνες οι καλές χρόνιες πέρασαν. Ωστόσο βγαίνει μια καλή ποσότητα ενός έξοχου μελιού με βάση το πεύκο, αλλά και με ένα σωρό άλλα βότανα καθώς όπως ανέφερα συνήθως οι μελισσοκόμοι στην Χίο τρυγούν μόνο το Φθινόπωρο. Προσωπικά προτιμώ τα πολυανθικά μέλια από τα μονοανθικά. Πιστεύω ότι κάθε βοτάνι κάτι προσφέρει και σε γεύση και σε άρωμα, αλλά κυρίως σε θρεπτικά ή αντιοξειδωτικά συστατικά. Η μελισσοκομία τα τελευταία χρόνια είναι σε ανοδική πορεία. Ο μελισσοκομικός σύλλογος Χίου που έχει δημιουργηθεί σίγουρα βοηθάει, ενώ έχει αναλάβει και την συσκευασία/ διακίνηση του μελιού.


Το Σαββάτο έκανα επιθεώρηση στα μελίσσια μου, που τώρα είναι όλα στο όψιμο θυμάρι. Πιστεύω να γράψω για αυτήν στην επόμενη ανάρτησή μου. Μέχρι τότε σας χαιρετώ και θα χαρώ πολύ αν δώ σχόλια σας σε σχέση με τις αναρτήσεις ή και όχι καθαρά σε σχέση με αυτές. Για παράδειγμα πως επηρέασε η βαρόα την περιοχή σας. Ο σκοπός ενός blog εξάλλου είναι η επικοινωνία.

Το Χωριό μου και Κάποια Ιστορικά Στοιχεία για την Μελισσοκομία στην Χίο

Μεγάλωσα στο χωριό Άγιος Γεώργιος Συκούσης της Χίου, ένα χωριό με σημαντική μελισσοκομική παράδοση. Το μικρόβιο της μελισσοκομίας μου το πέρασε ο πατέρας μου, που είχε μελίσσια μέχρι τα τέλη της δεκαετίας το 80. Μετά ήρθε η Βαρρόα, και θα μιλήσω για αυτήν και το κακό που έφερε σε επομένη ανάρτηση.

Παρόλο που σαν πιτσιρικάς πήγαινα στα μελίσσια μόνο για 1-2 χρόνια (τόσα πρόλαβα), από τότε ποτέ δεν ξέχασα την μέλισσα και ήξερα ότι στην πρώτη ευκαιρία θα ασχολούμουν μαζί της. Ερχόμενος λοιπόν στο μεγάλο χωριό (δουλεύω σε εταιρεία υπηρεσιών υγείας) μετά τις σπουδές στην Αγγλία, και ύστερα από 3-4 χρόνια αγόρασα 2 μελίσσια, από γνωστό μελισσοκόμο της Αττικής και από τότε ασχολούμαι αρκετά εντατικά.

Σε αυτήν την ανάρτηση θα ήθελα να αναφερθώ για την μελισσοκομία στο χωριό μου και κατ’ επέκταση της Χίου, πριν έρθουν οι Ευρωπαϊκές κυψέλες.




Το χωριό Άγιος Γεώργιος Χίου το 1937




Το χωριό Άγιος Γεώργιος Χίου το 2001


Τότε λοιπόν η μελισσοκομία ήταν στατική. Αυτό που χρήζει ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι ότι τα μελίσσια συνήθως τοποθετούνταν σε «μελισσόσπιτα». Δηλαδή οι μελισσοκόμοι άφηναν κοιλότητες («τρυποσκάλους») στην πέτρινη τοιχοδομή του σπιτιού ή του καλυβιού τους στις όποιες τοποθετούσαν τα μελίσσια (όλα από φυσικές σμηνουργίες). Τα «καλύβια» ήταν πέτρινες κατασκευές που έφτιαχναν στα κτήματα /χωράφια τους έτσι ώστε να προστατεύονται από τις βροχές ή για να διανυκτερεύουν αν είχαν «πολύ δουλειά να κάνουν». Οι μετακινήσεις βλέπετε αργές και δύσκολες.



Εκκλησίες του χωριού (1937). Μπορείτε να διακρίνετε «τρυποσκάλους» στις πέτρινες τοιχοδομές. Οι συγκριμένοι δεν ήταν φυσικά για μελισσοκομική χρήση, αλλά δίνουν μιά ιδέα….

Τα μελίσσια μέσα σε αυτές τις κοιλότητες έκτιζαν ελευθέρα. Δεν έβαζαν πήλινες κατασκευές όπως στις Κυκλάδες (υψέλια). Οι τρυποσκάλοι συνήθως είχαν άνοιγμα και από μέσα και από έξω το οποίο κλεινόταν με ξύλα ή λαμαρίνα. Κομάτια λαμαρίνα χρηισμοποιούνταν και σαν "προσβόλια" για περισσότερο χώρο. Ο τρύγος γινόταν είτε εναλλάξ από κάθε άνοιγμα ή και από τα δύο. Οι κηρήθρες μαζεύονταν, συνθλίβονταν και αφήνονταν να στραγγίξουν σε κόσκινα .

Τα κεριά που έμεναν μετά την στράγγιση ξεπλένονταν και το μελόνερο χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή της «μελομουσταλευριάς». Δηλαδή, ότι ξέρετε σαν μουσταλευριά αλλά από μελόνερο αντί για μούστο. Έφτιαχνε και η μάνα μου. Πολύ ωραίο γλυκό, αλλά τότε όπως και για πολλά άλλα πράγματα δεν εκτιμούσαμε τι είχαμε!! Το κερί ήταν πολύ σημαντικό και το πουλούσαν στους «κεράδες» για μελισσοκέρια της εκκλησίας. Επίσης έφτιαναν την «κεραλοιφή» ένα εξαιρετικό επουλωτικό ιδιαίτερα για καψίματα.!! Με άλλα λόγια: τίποτα δεν πήγαινε χαμένο.

Κυψέλες στην Χίο φτιάχνονταν επίσης από σανίδια, κορμούς δένδρων, από λυγαριά ή καλάμι επιχρισμένες με σβουνιά. Πιθανώς και από πηλό σε χωριά με παράδοση στην αγγειοπλαστική, όπως τα Αρμόλια. Γενικά ότι μπορούσε ο καθένας. Αυτές μπορούσαν να τις μεταφέρουν κιόλας με μουλάρια ή άλογα. Στο χωριό μου μετέφεραν στα «κάτω μέρη» για ξεχειμώνιασμα και πρώιμη άνοιξη. Στα «πίσω μέρη» για πιο όψιμα.
Επίσης κάποιοι είχαν και πιεστήρια κηρηθρών.



Φωτογραφίες από το λαογραφικό μουσείο Καλλιμασιάς.

Οι κύριες βοσκές όπως και τώρα ήταν τρεις: πεύκο, «αθρύμπα» (το θυμάρι), και το ρείκι. Ωστόσο έχει ικανοποιητική ανοιξιάτικη ανθοφορία: αμυγδαλιές, “αχλάδες” (γκορτζιές), φασκoμηλιά, ενώ αργότερα βοηθούν σημαντικά τα βάτα, οι λυγαριές, ο πολύκομπος, οι ακονιζιές, οι αγριοτσικουδιες (μελιτωμα), οι χαρουπιές. Η Χίος φημίζετε γαι τα εσπεριδοειδή της. Τέτοιο μέλι έβγαζαν οι "Καμπούσοι" (οι κάτοικοι του κάμπου της Χίου όπως λεει κα η λέξη). Τα Ψαρά έχουν φημισμένο θυμαρίσιο μέλι.
Για τροφοδοσία/φάρμακα φυσικά δεν τα συζητάμε, απλά δεν υπήρχαν.

Το μέλι ήταν πολύτιμο και σπάνιο. Ήταν από τις λίγες πηγές εισοδήματος (μαζί με την μαστίχα), ή το αντάλλασαν με άλλα προϊόντα. Στην κατοχή οι μελισσοκόμοι ήταν από τους προνομιούχους, και γιατί το μέλι από την φύση του είναι θερμιδικό/δυναμωτικό προϊόν, και γιατί είχε μεγάλη ανταλλακτική αξία με άλλα προϊόντα (σιτάρι, κουκιά, ρεβίθια κτλ).


Μάστίχα και κορμός μαστιχόδενδρου


Γενικά η μελισσοκομία ήταν «προνόμιο» λίγων οικογενειών. Οι υπόλοιποι ήταν δύσκολο να αποκτήσουν (ούτε πωλούνταν ούτε υπήρχαν χρήματα να αγοράσουν). Επίσης δεν υπήρχε η γνώση ενώ και αυτοί που την κατείχαν δεν την μοιράζονταν εύκολα.

Γενικά φοβόταν πολύ το «μάτι» οι μελισσοκόμοι. Δεν μετρούσαν τα μελίσσια τους η δεν έλεγαν ποσά είχαν. Τα θεωρούσαν ευλογία και δεν ήθελαν να έρθει σε επαφή μαζί τους «ξένος» ή ακόμα και να τα δεί ξένο μάτι. Δεν έπρεπε να έχεις πάει με την γυναίκα σου το προηγούμενο βράδυ πριν πας στα μελίσσια, και άλλα πιθανώς που δεν γνωρίζω!!

Αυτά τα λίγα προς το παρών. Στην επόμενη ανάρτηση θα μιλήσω για τις ευρωπαϊκές κυψέλες, την ¨άνθηση» της τοπικής μελισσοκομίας και την παρακμή με τον ερχομό της Βαρρόας.

Ευχαριστώ τον Γιάννη Νικήτα για τις πληροφορίες που μου έδωσε για αυτήν την ανάρτηση. Η οικογένεια του είναι ίσως η πιο ιστορική μελισσοκομικά του χωριού. Οι φωτογραφίες είναι από το site του συλλόγου αποδήμων του χωριού Αμερικής.


Τα μελίσσια μου
Μετά από έναν ικανοποιητικό ανοιξιάτικο τρύγο τέλη Μαιου, μετέφερα τις παραγωγικές κυψέλες μου στο πρώιμο θυμάρι, και τις παραφυάδες στο όψιμο ( η περιοχή έχει θρούμπη και αλογοθύμαρο σε περιορισμένες ποσότητες για συντήρηση, μέχρι να ανοίξει το θυμάρι).
Οι παραγωγικές έχουν 3-7 πλαίσια θυμαρόμελο αλλά τώρα πρέπει να πάνε στο όψιμο (έχει ανοίξει κατά 60%) να κάνουν παρέα με τις παραφυάδες. Το πρώιμο θυμάρι έχει σβήσει μετά τον καύσωνα της προηγούμενης εβδομάδας. Εδώ όμως είναι το μεγάλο βάσανο για μένα καθώς μεταφέρω με ένα Kia Sportage χωρίς τρέιλερ και πραγματικά δυσκολεύομαι πολύ στην διαδικασία. Επιφυλάσσομαι λοιπόν.

Αρχή!!

Ευλογημένο έντομο η μέλισσα. Οι μελισσοκόμοι λένε τα "κορίτσια μας", και όσοι ασχολούνται μαζί της έχουν πάντα το μυαλό τους στις κυψέλες τους και πότε θα βρεθούν κοντά τους. Η μελισσοκομία μπορεί εύκολα να γίνει πάθος. Οι μελισσο blogαδες μοιράζονται αυτό το πάθος, και κάπως έτσι σκέφτηκα να μοιραστώ και εγώ το δικό μου. Εύχομαι να έχω το χρόνο να γράφω, αλλά πιο σημαντικό , αυτά που θα γράφω να έχουν ένα ενδιαφέρον. Ελπίζω να τα πούμε σύντομα.

Α, παρακαλώ συγχωρήστε όποιες παραλήψεις και λάθη δείτε στην αρχή. Που θα πάει θα βελτιωθεί το πράγμα!!